NASZYWKI Z HISTORIĄ · FABRYKA HAFTU EŁK
Na proporczyku Batalionu Łączności 2. Brygady Pancernej Legionów srebrzysty monogram zajmuje zaledwie część czarno-fioletowego pola. Ten sam znak widać na okrągłej naszywce polowej i wyjściowej. Dopiero zestawione obok siebie pokazują, jak projektant rozwiązał dwa odmienne zadania – rozpoznanie batalionu na rękawie munduru i na niewielkim proporczyku beretowym. Za tymi znakami stoi tradycja, która sięga telefonistów III Brygady Legionów Polskich. 1 2
Batalion Łączności podlaskiej brygady pancernej
Punktem wyjścia współczesnej historii jest tworzenie 2. Brygady Pancernej Legionów. Decyzja z 12 czerwca 2024 roku przewidywała formowanie brygady w Czerwonym Borze i Czartajewie. Znany z relacji samorządowych apel 3 lipca 2025 roku dotyczył dwóch batalionów czołgów oraz batalionu logistycznego. Dla łączności osobnym, pewnym punktem chronologii jest wrzesień 2026 roku – wtedy MON wymieniło batalion z nazwy, wskazało jego poprzedników i zatwierdziło jego znaki. Data samego sformowania batalionu łączności wymaga odrębnego dokumentu. 3 1 2
W pełnej nazwie pododdziału ważne są słowa „2. Brygady Pancernej Legionów”. Nazwy jednostek łączności z Ciechanowa i Wojewodzina także pojawiają się przy naszywkach formacji legionowych. Numer brygady w nazwie opisywanego tutaj batalionu wskazuje jego podporządkowanie. Najpewniejszym sposobem uporządkowania kolekcji jest zestawienie pełnej nazwy z rysunkiem oznaki i numerem załącznika do decyzji. 2
Od legionowej linii telefonicznej do łączności pancerniaków
Najstarszą formacją w wykazie tradycji jest Oddział Telefoniczny III Brygady Legionów Polskich, działający w latach 1915–1917. Określenie „telefoniczny” mówi o pracy bardzo konkretnej. Rozkaz można było przekazać głosem na odległość, jeśli żołnierze rozwinęli linię między stanowiskami, podłączyli aparaty i utrzymali połączenie. Sprzęt, który dziś mieści się w jednej gablocie, w polu wymagał pracy ludzi na całej długości przewodu. Przedwojenne opracowanie o łączności legionowej wiąże początki przygotowania takich kadr z ćwiczeniami organizacji strzeleckich jeszcze przed wojną. 1 4
Dwie kolejne tradycje pochodzą z lat 1942–1947. MON wskazało 9. Kompanię Łączności 2. Brygady Pancernej i 2. Warszawski Batalion Łączności 2. Brygady Pancernej. Zmiana charakteru wojska zmieniła również skalę zadania. Sztab brygady musiał utrzymywać kontakt z pododdziałami przemieszczającymi się w różnym tempie. Zestawienie obu wojennych nazw z legionowym oddziałem telefonicznym pokazuje, co przez lata pozostało wspólne – dostarczenie informacji tam, gdzie dowódca na jej podstawie podejmuje decyzję. 1
Monogram, uskrzydlone ramię i dwa kroje emblematu
Na wyjściowej naszywce batalionu srebrzysty monogram zajmuje czarne pole. Po przekątnej, na fiolecie, znajduje się uskrzydlone ramię z mieczem. Takie ramię widnieje również na historycznej oznace 2. Brygady Pancernej opisanej przez Muzeum Wojska Polskiego. Związek z bronią pancerną daje się więc odczytać nawet wtedy, gdy na fotografii brakuje podpisu z pełną nazwą brygady. 5 2
W wersji polowej czerń i fiolet tła zastąpiono stonowanymi odcieniami. Układ figur pozostaje czytelny. Na proporczyku pozostaje sam monogram przy prostym brzegu, a prawe zakończenie biegnie w dwa ostre końce. Oznakom na mundur poświęcono załączniki 14 i 15 do decyzji nr 178/MON, proporczykowi na beret – załącznik 21. Dzięki temu każdą z trzech fotografii haftu można porównać z odpowiednim rysunkiem. 2
Trzy hafty Batalionu Łączności obok siebie
Jeżeli na zdjęciu widać tylko srebrzysty monogram, pomocna jest krawędź materiału. Krąg z ukośnym podziałem prowadzi do oznaki na mundur. Poziomy czarno-fioletowy płat z wycięciem prowadzi do proporczyka na beret. Na naszych fotografiach można również prześledzić poziomy odcinek monogramu i opadające z obu stron zakończenia. Na dużej oznace widzi się je z pewnej odległości, na proporczyku zajmują tylko lewą część haftu.
Wszystkie trzy realizacje mają osobne karty zakupowe. Dla wersji polowej sklep wskazuje rzep, dla wyjściowej i proporczyka – przyszycie. Przy zamówieniu kilku elementów pozwala to dobrać właściwy sposób mocowania do każdego miejsca na mundurze. Odrębny proporzec dowódcy batalionu przedstawia załącznik 4 do decyzji MON. Przy kolekcjonowaniu pełnej dokumentacji jednostki warto zachować i ten rysunek obok wzorów mniejszych znaków. 2
Hafty z pracowni w Ełku – zdjęcia i zakup
Znaki całej brygady przedstawiamy osobno. Historia 2. Podlaskiej Brygady Pancernej Legionów · Proporczyk na beret szczebla brygady w sklepie.
